เว็บไซต์บริษัทเปิดมาห้าปีแล้ว ควรทำใหม่หรือยัง?

คำถามนี้ตอบยากกว่าที่คิดครับ เพราะเว็บไซต์ไม่ได้มีวันหมดอายุเหมือนนมหรืออาหารในตู้เย็น ไม่มีใครบอกได้ว่าเว็บไซต์อายุ 3 ปีต้องเปลี่ยน หรือครบ 5 ปีแล้วต้องรื้อทำใหม่ทันที

ผมเคยเห็นเว็บไซต์ที่ทำมาหลายปี แต่โครงสร้างยังดี ใช้งานง่าย Content ยังตรงกับธุรกิจ และลูกค้ายังติดต่อเข้ามาเรื่อยๆ แบบนี้ต่อให้หน้าตาไม่ได้ตาม Trend ล่าสุด ก็ยังไม่มีเหตุผลมากพอที่จะรื้อใหม่ทั้งหมด

ในทางกลับกัน เว็บไซต์บางแห่งเพิ่งทำมาไม่นาน หน้าตาสวย Animation เต็ม แต่ลูกค้าเข้าแล้วหาบริการไม่เจอ เปิดบนมือถือใช้งานลำบาก หรือธุรกิจเปลี่ยนไปจนข้อมูลบนเว็บไซต์ไม่ตรงกับสิ่งที่บริษัททำแล้ว

แบบนี้อายุเว็บไซต์อาจไม่สำคัญเลย

คำถามที่ควรถามจึงไม่ใช่แค่

“เว็บไซต์เราทำมากี่ปีแล้ว?”

แต่เป็น

“เว็บไซต์ที่มีอยู่ตอนนี้ ยังทำหน้าที่ให้ธุรกิจเราได้ดีอยู่หรือเปล่า?”

ถ้าเริ่มไม่แน่ใจ ลองมาดู 8 สัญญาณต่อไปนี้ครับ

1. เว็บไซต์เปิดบนมือถือได้ แต่ไม่ได้แปลว่า “ใช้งานบนมือถือดี”

ลองเปิดเว็บไซต์บริษัทด้วยมือถือ แล้วไม่ต้องดูในฐานะเจ้าของเว็บครับ ลองใช้มันเหมือนเป็นลูกค้าที่เพิ่งเข้ามาครั้งแรก

อ่านข้อความง่ายไหม?

ปุ่มกดเล็กเกินไปหรือเปล่า?

ต้อง Zoom เพื่อดูรายละเอียดไหม?

เมนูซ่อนจนหาไม่เจอหรือไม่?

Form กรอกข้อมูลยาวจนอยากปิดหน้าเว็บทิ้งไหม?

เว็บไซต์จำนวนมาก technically รองรับ Mobile คือหน้าเว็บสามารถย่อลงมาอยู่บนหน้าจอเล็กได้ แต่ไม่ได้หมายความว่า User Experience ถูกออกแบบมาสำหรับ Mobile จริงๆ

โดยเฉพาะเว็บไซต์ที่สร้างขึ้นในช่วงที่ Desktop ยังเป็นศูนย์กลาง การเอา Layout เดิมมาย่อให้เล็กลงอาจแก้เรื่องหน้าจอล้น แต่ไม่ได้แก้เรื่อง ลำดับข้อมูล วิธีใช้งาน และพฤติกรรมของคนบนมือถือ

ถ้าปัจจุบันลูกค้าส่วนใหญ่เข้ามาจาก Smartphone แต่เว็บไซต์ยังคิดแบบ Desktop First เมื่อหลายปีก่อน นี่เป็นสัญญาณแรกที่ควรกลับมาทบทวนแล้วครับ

2. ลูกค้าเข้ามาแล้ว ยังต้องโทรถามเรื่องที่ควรหาเจอในเว็บ

นี่เป็นสัญญาณที่ผมว่าน่าสนใจกว่าคำว่า “เว็บดูเก่า” มาก

สมมุติบริษัทมีบริการอยู่ 5 อย่าง และเว็บไซต์ก็มีข้อมูลครบทุกอย่าง แต่ลูกค้ายังโทรมาถามซ้ำๆ ว่า

“บริษัทรับทำเรื่องนี้ไหมครับ?”

“ผมหาราคาไม่เจอ อยู่ตรงไหนครับ?”

“ต้องติดต่อแผนกไหน?”

ถ้าเกิดขึ้นบ่อย ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่ไม่มีข้อมูล แต่อยู่ที่ Information Architecture และ Content Hierarchy

ข้อมูลมีอยู่ แต่คนหาไม่เจอ

เว็บไซต์ที่ดีไม่ควรให้ผู้ใช้ต้องเรียนรู้โครงสร้างองค์กรของเราก่อน ถึงจะรู้ว่าข้อมูลที่ต้องการอยู่เมนูไหน

บางครั้งการ รีดีไซน์เว็บไซต์ จึงไม่ได้เริ่มจากเปลี่ยนสี เปลี่ยน Font หรือทำ Hero Section ใหม่ แต่เริ่มจากการเอา Sitemap เดิมมากาง แล้วถามว่า

“ถ้าผมไม่เคยรู้จักบริษัทนี้มาก่อน ผมจะหาเรื่องนี้จากตรงไหน?”

3. ธุรกิจเปลี่ยนไปแล้ว แต่เว็บไซต์ยังเล่าเรื่องบริษัทเมื่อ 5 ปีก่อน

ธุรกิจโตเร็วกว่าที่เว็บไซต์หลายแห่งถูก Update ครับ

ตอนเริ่มต้นบริษัทอาจมีบริการเพียง 2 อย่าง ต่อมามี Product ใหม่ เปิดบริการใหม่ เปลี่ยนกลุ่มลูกค้า หรือจากรับงานทั่วไปเริ่มหันมาเจาะตลาด Enterprise

แต่เว็บไซต์ยังคงพูดกับลูกค้ากลุ่มเดิมด้วยข้อความเดิม

บางแห่งหนักกว่านั้น คือ Service ที่เลิกทำไปแล้วอยู่บนหน้าแรก ส่วน Service ที่สร้างรายได้หลักในปัจจุบันกลับซ่อนอยู่ในเมนูชั้นใน

ตรงนี้ไม่ใช่เรื่องความสวยแล้วครับ

มันเป็นเรื่องที่ เว็บไซต์กำลังบอก Positioning เก่าของธุรกิจ

ถ้าพนักงาน Sales เล่าเรื่องบริษัทแบบหนึ่ง แต่เว็บไซต์เล่าอีกแบบหนึ่ง ลูกค้าย่อมเกิดคำถามว่า “ตกลงบริษัทนี้ทำอะไรกันแน่?”

เมื่อ Business Direction เปลี่ยน Website ก็ควรเปลี่ยนตาม ไม่จำเป็นต้องรื้อทุกครั้ง แต่ควรตรวจอย่างน้อยว่า Navigation, Home Page, Services และ Key Message ยังสะท้อนธุรกิจปัจจุบันอยู่หรือไม่

4. ทุกครั้งที่เพิ่ม Content ใหม่ หน้าเว็บยิ่งยุ่งกว่าเดิม

นี่เป็นอาการคลาสสิกของเว็บไซต์ที่โตไปเรื่อยๆ โดยไม่มีใครกลับมาดูภาพรวม

เริ่มแรกมี 5 เมนู

ต่อมามีบริการใหม่ เพิ่มอีกเมนู

มี Campaign ใหม่ เพิ่ม Banner

ฝ่าย Marketing ขอเพิ่ม Promotion

ฝ่าย HR ขอ Career

ผู้บริหารอยากเพิ่มข่าวบริษัท

แล้วมี Popup Newsletter เข้ามาอีกหนึ่ง

ทุกอย่างมีเหตุผลของมันครับ ปัญหาคือเมื่อเอาทุกเหตุผลมารวมอยู่บนเว็บไซต์เดียวกัน User อาจไม่รู้แล้วว่า อะไรสำคัญที่สุด

เว็บไซต์ประเภทนี้บางครั้งไม่ได้ต้องการ “Design ใหม่ให้สวยขึ้น” แต่ต้องการคนมาช่วย ตัดสินใจว่าอะไรควรอยู่ อะไรควรย้าย และอะไรไม่จำเป็นต้องมี

5. หน้าตายังสวย แต่ Conversion ไม่ไปไหน

ข้อนี้ต้องระวังนิดหนึ่ง เพราะ Conversion ต่ำไม่ได้แปลว่า Design ผิดเสมอไป

สินค้า ราคา Traffic คุณภาพ Lead การตลาด หรือข้อเสนอ ล้วนมีผลทั้งหมด

แต่ถ้ามีคนเข้าเว็บไซต์พอสมควรแล้ว ผู้ใช้กลับไม่ไปถึง Action ที่ธุรกิจต้องการ เช่น ไม่กดติดต่อ ไม่ขอใบเสนอราคา ไม่สมัคร ไม่จอง หรือไม่ไปต่อยังหน้าสำคัญ ก็ควรกลับมาดู User Journey

บางที CTA อาจไม่ชัด

บางทีข้อมูลที่ลูกค้าต้องการก่อนตัดสินใจไม่มี

บางทีหน้า Landing Page พูดถึงบริษัทเยอะมาก แต่แทบไม่ได้ตอบว่า ลูกค้าจะได้อะไร

หรือบางที Form Contact ขอข้อมูล 14 ช่อง ทั้งที่ลูกค้าแค่อยากถามเบื้องต้น

ตรงนี้ UX/UI Design มีหน้าที่มากกว่าแต่งหน้าจอให้สวย เพราะเราต้องกลับไปดูว่าแต่ละหน้ากำลังพาผู้ใช้ไปไหน และมีอะไรขวางอยู่ระหว่างทาง

6. ทีมงานเองก็เริ่มไม่อยากแก้เว็บไซต์

สัญญาณนี้ไม่ได้เกิดกับ User แต่เกิดกับคนที่ต้องดูแลเว็บครับ

อยากเพิ่มบริการใหม่หนึ่งหน้า แต่ต้อง Copy หน้าเก่ามาแก้เอง

อยากเปลี่ยน Banner แต่กลัว Layout พัง

Marketing ต้องส่งข้อความให้ Developer ทุกครั้งแม้จะแก้เพียงประโยคเดียว

หรือมี Component เดียวกันอยู่ห้าหน้า แต่หน้าตาไม่เหมือนกันสักหน้า

เว็บไซต์อาจยังดูปกติจากภายนอก แต่ข้างในเริ่มกลายเป็นบ้านที่ไม่มีใครกล้าตอกตะปูเพิ่ม เพราะไม่รู้ว่าตอกแล้วผนังส่วนไหนจะร้าว 😄

ในกรณีนี้ การทำใหม่อาจไม่ได้มีเป้าหมายเพียง UX ฝั่งลูกค้า แต่รวมถึง ประสบการณ์ของทีมที่ต้องบริหาร Content หลังบ้าน ด้วย

เพราะเว็บไซต์ธุรกิจไม่ใช่งานที่ส่งมอบแล้วจบ มันเป็นสิ่งที่ต้องเติบโตต่อไปพร้อมกับบริษัท

7. Design System ของเว็บเริ่มไม่มีระบบเหลืออยู่แล้ว

ปุ่มหน้าแรกมุมโค้ง 8px

หน้าบริการมุมโค้ง 16px

หน้า Campaign ใช้ปุ่มอีกสี

Heading หน้า About ขนาดหนึ่ง ส่วน Blog ใช้อีกขนาดหนึ่ง

ตอนแรกความแตกต่างเล็กๆ เหล่านี้อาจไม่เป็นปัญหา แต่เมื่อเว็บไซต์เติบโตหลายปี ความไม่สม่ำเสมอจะสะสมขึ้นเรื่อยๆ

สิ่งที่หายไปไม่ใช่แค่ความสวย แต่คือ Design Language

ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องรู้ว่า Button Component คืออะไร แต่เขารับรู้ได้ว่าเว็บไซต์หนึ่งดูเป็นระบบหรือดูเหมือนแต่ละหน้าถูกสร้างคนละเวลาโดยคนละทีม

การกลับมาจัด Typography, Color, Spacing, Component และ Layout ใหม่ให้เป็นระบบ จึงช่วยทั้งประสบการณ์ของผู้ใช้และความเร็วในการพัฒนาเว็บไซต์ต่อในอนาคต

8. คุณเริ่มไม่อยากส่งเว็บไซต์ของตัวเองให้ลูกค้าดู

ข้อนี้ไม่มี Analytics วัดครับ แต่เจ้าของธุรกิจมักรู้สึกได้ทันที

เวลา Sales คุยกับลูกค้าแล้วพูดว่า

“รายละเอียดดูในเว็บไซต์ได้ครับ…”

แต่ในใจแอบอยากตามด้วย

“เว็บเก่าไปหน่อยนะครับ กำลังจะทำใหม่”

ถ้าพูดประโยคนี้มาสองปีแล้ว อาจถึงเวลาจริงๆ ก็ได้ครับ 😄

เว็บไซต์เป็นหนึ่งใน Touchpoint ที่ลูกค้าใช้สร้าง First Impression กับธุรกิจ โดยเฉพาะบริษัทที่ขายบริการ Technology, Consulting, Design หรือผลิตภัณฑ์ที่ต้องอาศัยความน่าเชื่อถือ

เว็บไซต์ไม่จำเป็นต้องตาม Trend ล่าสุดทุกปี แต่ถ้าภาพลักษณ์บนเว็บห่างจากคุณภาพของธุรกิจจริงมากเกินไป มันอาจเริ่มดึง Brand ลงแทนที่จะช่วยส่งเสริม

รีดีไซน์เว็บไซต์ ไม่ได้แปลว่าต้องรื้อทุกอย่างแล้วเริ่มจากศูนย์

อ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนอาจเริ่มคิดว่า

“งั้นต้องทำเว็บใหม่ทั้งหมดเลยหรือ?”

ไม่จำเป็นครับ

นี่เป็นเหตุผลที่ก่อนเริ่ม Redesign ผมมองว่าควรทำ Audit ของเว็บไซต์เดิมก่อน

ดูว่าอะไรยังทำงานดี

หน้าไหนมี Traffic

Content ไหนลูกค้ายังใช้

Feature ไหนจำเป็น

อะไรคือปัญหาของ UX จริงๆ และอะไรเป็นเพียงความรู้สึกว่า “อยากให้ดูใหม่ขึ้น”

บางครั้งคำตอบอาจเป็นเพียง Refresh Visual Design + จัด Home Page ใหม่

บางครั้งต้องปรับ Sitemap และ Content Structure

บางครั้ง Backend ยังดีอยู่ เราเปลี่ยนเฉพาะ Front-end

และบางกรณี Architecture เดิมมีข้อจำกัดมากจนการทำใหม่อาจคุ้มกว่าการซ่อมต่อ

หลักคิดง่ายๆ คือ

อย่ารื้อสิ่งที่ยังดี เพียงเพราะอยากได้ของใหม่

แต่ก็อย่าฝืนซ่อมสิ่งที่เป็นข้อจำกัด เพียงเพราะเสียดายของเก่า

แล้วควรรีดีไซน์เว็บไซต์ทุกกี่ปี?

ผมไม่คิดว่ามีตัวเลขตายตัวครับ

ถ้าเว็บไซต์อายุ 6 ปี แต่ยังเร็ว ใช้งานบนมือถือดี Content ตรงกับธุรกิจ ระบบดูแลง่าย และยังสร้างผลลัพธ์ ก็ไม่มีเหตุผลที่จะทำใหม่เพียงเพราะครบ 6 ปี

ในทางกลับกัน เว็บไซต์อายุ 2 ปีที่ Business Model เปลี่ยนไปมาก ก็อาจมีเหตุผลให้กลับมาออกแบบใหม่แล้ว

ดังนั้นแทนที่จะตั้ง Calendar ว่า

“ครบ 3 ปี ทำเว็บใหม่”

ลองเปลี่ยนเป็นการตรวจสุขภาพเว็บไซต์เป็นระยะดีกว่า

ดู Analytics

ลองใช้งานจริงบนอุปกรณ์ต่างๆ

ถามทีม Sales ว่าลูกค้าถามอะไรซ้ำ

ถาม Marketing ว่าแก้ Content ยากตรงไหน

ดูว่าบริการที่ต้องการขายจริงๆ ถูกมองเห็นหรือไม่

และลองให้คนที่ไม่รู้จักบริษัทเปิดหน้าแรกแล้วถามเขาว่า

“ดู 5 วินาที คุณคิดว่าบริษัทนี้ทำอะไร?”

คำตอบที่ได้อาจมีประโยชน์กว่าการถามว่าเว็บไซต์ดูทันสมัยหรือยังเสียอีก

ก่อนทำเว็บไซต์ใหม่ ลองหาก่อนว่าเว็บไซต์เดิม “ป่วยตรงไหน”

สิ่งที่ผมไม่อยากให้เกิดคือการลงทุนทำเว็บไซต์ใหม่ แล้วอีกสองปีพบปัญหาเดิมอีกครั้ง

ถ้าเว็บเดิม Content ยุ่ง แล้วเว็บใหม่เพียงเปลี่ยนหน้าตา แต่ย้าย Content ทั้งหมดมาเหมือนเดิม ปัญหาก็ยังอยู่

ถ้า Navigation เดิมซับซ้อน แต่ไม่ได้กลับไปดู User Journey ต่อให้เปลี่ยน Font และ Color ใหม่ก็ไม่ได้ช่วยมากนัก

ดังนั้นก่อนเริ่มโครงการ รีดีไซน์เว็บไซต์ คำถามแรกอาจไม่ใช่

“เว็บใหม่อยากได้ Style แบบไหน?”

แต่ควรเป็น

“เว็บเดิมมีอะไรที่เราต้องไม่ทำซ้ำอีก?”

ตรงนี้ต่างหากที่ทำให้ Redesign มีคุณค่ามากกว่าการเปลี่ยน Theme

เว็บไซต์ไม่จำเป็นต้องใหม่ที่สุด แค่ยังทำหน้าที่ของมันได้ดี

Trend ของ Web Design เปลี่ยนตลอดครับ วันนี้นิยม Minimal อีกช่วงหนึ่งนิยม Gradient, 3D, Motion หรือ Interactive Experience

เราไม่จำเป็นต้องวิ่งตามทุก Trend

เว็บไซต์ธุรกิจที่ดีไม่จำเป็นต้องทำให้ Designer คนอื่นร้องว้าว แต่ควรทำให้ลูกค้า เข้าใจ เชื่อใจ หาเจอ และไปต่อได้ง่าย

ถ้าเว็บไซต์เดิมยังทำสิ่งเหล่านี้ได้ดี ก็ใช้มันต่อไปได้อย่างสบายใจ

แต่ถ้าหลายข้อใน 8 สัญญาณข้างต้นเริ่มตรงกับเว็บไซต์ของคุณ การกลับมาทบทวน UX, Content, Structure และ Visual Design ใหม่ อาจถึงเวลาแล้ว

ไม่ใช่เพราะเว็บไซต์ “แก่”

แต่เพราะ ธุรกิจและผู้ใช้เดินไปข้างหน้าแล้ว เว็บไซต์จึงควรเดินตามให้ทัน

เว็บไซต์เดิมเริ่มไม่ตอบโจทย์ธุรกิจ?

DotDesignix ให้บริการ UX/UI Design สำหรับ Website, Web Application และ Mobile Application ตั้งแต่ช่วยวิเคราะห์ Requirement, Sitemap, User Flow, Wireframe ไปจนถึง UI Design และ Prototype

สำหรับธุรกิจที่มีเว็บไซต์เดิมอยู่แล้ว เราสามารถเริ่มจากการมองสิ่งที่มีอยู่ก่อนว่า อะไรควรเก็บ อะไรควรปรับ และอะไรควรออกแบบใหม่ แทนการเริ่มต้นด้วยสมมติฐานว่าทุกอย่างต้องถูกรื้อทิ้ง

เพราะเว็บไซต์ใหม่ที่ดี ไม่ควรเป็นเพียงเว็บไซต์เดิมที่แต่งตัวใหม่

แต่ควรแก้ปัญหาที่ทำให้เราต้องคิดเรื่อง Redesign ตั้งแต่แรก